Mahir Çayan

Mahir Çayan (14 Ağustos 1945 - 30 Mart 1972), Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi lideri.
30 Mart 1972 tarihinde, Tokat’ın Niksar ilçesine bağlı Kızıldere Köyü’nde güvenlik güçleriyle
girdiği çatışmada dokuz arkadaşıyla birlikte öldürüldü.

 Hayatı

Samsun doğumlu olan Mahir Çayan ortaokul ve lise dönemlerini Haydarpaşa Lisesi’nde İstanbul’da devam etti.
 1963′de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydoldu. Ertesi yıl Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde
öğrenimine devam etti. Bu dönemde TİP ve FKF’ye (Fikir Kulüpleri Federasyonu) bağlı olan SBF
(Siyasal Bilimler Fakültesi) Fikir Kulübüne girdi. 1965′te bu kulübün başkanlığını da üstlendi.

1967′de kısa süreliğine Fransa’ya gitti. Burdaki Sosyalist hareketlerin genel seyri ve içinde bulundukları
 tartışmaları izledi. 1968′deki 6. filo eylemlerine İzmir’de katıldı ve göz altına alındı. Bu dönemde TİP
içinde başlayan Mihri Belli’nin savunduğu MDD (Milli Demokratik Devrim) tartışmalarında Mahir Çayan ve daha
 sonra kurulacak olan THKP-C’nin önder kadrolarıyla tartışmaların içinde aktif şekilde bulundu. Bu tartışma
sürecinde TİP adına Zonguldak Ereğlisi’nde çalışmalar yürüttü.

Bu geziden sonra ideolojik olarak MDD saflarında yer aldı. TİP ile olan temel ayrılığı devrim sorunu olarak
 tarifler. Fransa’da bulunduğu süreçte Latin Amerika silahlı (fokoist) mücadelerinden etkilenmiştir. TİP’i
bu süreçte yasalcılıkla suçlamış. Türkiyedeki devrim sürecinin ancak silahlı bir mücadeleyle ve kendi özgül
 koşullarının tespit edilmesiyle olabileceğini savunmuştur. Bu görüşe daha yakın olan Türk Solu ve Aydınlık
 dergilerinde yazılar yazdı. bu dönemde yazdığı önemli yazıları “Revizyonizmin Keskin Kokusu 1″,
“Revizyonizmin Keskin Kokusu 2″ ve “Aren Oportünizminin Niteliği” dir.

1969 yılında Ankara’da yapılan ve adını DEV-GENÇ (Devrimci Gençlik Fedarasyonu) olarak değiştirdiği toplantıda
Türkiye sosyalist hareketinin seyrini değiştirmiştir. 1971 yılında yapılan TİP kongresine katılmamış,TİP
ve kendi çalışma çevresinden öğrenci ve işçilerle birlikte bir toplantı örgütlemiştir. Mihri Belli ile olan
ayrılıkları iyice ortaya çıkmış olmasıyla birlikte yolunu MDD sürecinden ayrılmıştır. Bu ayrışmanın temel
noktası aslında MDD tespitinin TİP yasalcılığının başka bir versiyonu olduğu görüşüne varmış. O dönemde
Türkiye devrim Sürecini Kesintisiz Devrim I-II-III broşürlerinde dile getirmiş. Türkiye’nin sahip olduğu
yapıyı oligarşi olarak tanımlamıştır. Ek olarakta “Türkiye’deki geçmişe nazaran refah seviyesinin artması
 ile birlikte devlet ve halk arasında bir denge vardır.” demiş ve bu dengeyi Suni denge olarak adlandırmıştır.
 Suni dengeyi de bozmanın ancak silahlı mücadele ile olacağını savunmuştur.

Bu süreçte Münir Ramazan Aktolga ve Yusuf Küpeli ile birlikte THKP-C’nin kuruluş çalışmalarını sürdürmüştür.
 Örgütün diğer önemli isimleri arasında Ertuğrul Kürkçü, İlhami Aras, Ulaş Bardakçı ve Hüseyin Cevahir vardı.
 Şehir Gerillası modellini benimseyen Mahir Çayan buna uygun bir silahlı eylemlerin planlanmasında ve içinde
 bizzat bulunmuştur. Çalışmalarını sürdürmek için Şubat 1971′de İstanbul’a geçen Mahir Çayan burda da silahlı
 eylemlere devam etmiştir. 1 Haziran 1971′de kaldıkları evden kaçarken polisle girdikleri çatışmada Hüseyin
Cevahir ölmüştür. Mahir Çayan yaralı olarak ele geçirildi. Daha sonra arkadaşlarıyla birlikte Kartal-Maltepe
Askeri Cezaevi’nden kaçan Mahir Çayan bir süre İstanbul’da saklandı. Ocak 1972 de THKO ile ortak eylem kararı
 alarak arkadaşları ile birlikte Fatsa’ya geçti. Mart 1972′de Fatsa’da radar istasyonunda çalışan 3 ingiliz
 teknisyeni kaçırdılar ve THKO (Türkiye Halkın Kurtuluş Ordusu) önderleri Deniz Gezmiş Hüseyin İnan ve
Yusuf Aslan’ın serbest bırakılmasını istediler. Niksar’ın Kızıldere köyünde jandarmayla girdiği çatışmada
diğer arkadaşları ile beraber öldürülmüştür. Çatışmadan sadece Ertuğrul Kürkçü sağ çıkmıştır. Mahir Çayan’ın
 mezarı Ankara Karşıyaka Mezarlığı L/3 adası 99 no’lu mezardır.

 Katıldığı silahlı eylemler

    * 12 Subat 1971′de Ankara’da Ziraat Bankasi Küçükesat Subesi soygununa katıldı.
    * 15 Mart 1971′de Türk Ticaret Bankası Erenköy Şubesi soygununa katıldı.
    * 4 Nisan 1971′de işadamları Mete Has ve Talip Aksoy’un kaçırılıp 400 bin liralık fidye alınması eylemini
 arkadaşlarıyla birlikte gerçekleştirdi.
    * 17 Mayıs 1971 günü İsrail’in İstanbul Başkonsolosu Ephrahim Elrom’un kaçırılması eylemini Ulaş Bardakçı
 ve Hüseyin Cevahir’le birlikte gerçekleştirdi.
    * 1 Haziran 1971′de polisin açtıgı ateş sonunda Hüseyin Cevahir öldü. Mahir Çayan yaralı olarak ele geçti.
    * 26 Mart 1972′de Ünye’deki Radar Üssü’nde çalışan üç İngiliz teknisyeni kaçırdılar.
    * 30 Mart 1972′de girdiği çatışmada öldürüldü.