Rusya, tarih boyunca Türkiye için önemli bir komşu ülke olmuştur. Sovyetler Birliği’nin dağılması ve Rusya Federasyonu’nun kurulmasıyla birlikte, Türk-Rus ilişkilerinde de yeni bir döneme girilmiştir. Türkiye ve Rusya, bölgelerinde barış, istikrar ve refahın geliştirilmesi yönünde çalışılması hedefini paylaşmaktadırlar. 21. yüzyıla girerken uluslararası ortamda meydana gelen değişimler ile barış ve istikrara yönelik olarak ortaya çıkan yeni tehdit ve riskler, Türkiye ve Rusya arasında gelişmekte olan işbirliğinin önemini arttırmaktadır. Türkiye, her iki ülke arasında, halihazırda karşılıklı güven, dostluk ve işbirliği temeline dayanan iyi komşuluk ilişkilerinin ortak çıkarlara hizmet edecek şekilde daha da geliştirilmesi amacını gütmektedir.

Bu işbirliğinin somut sonuçlarını ekonomi ve enerji alanlarında görmek mümkündür. Rus doğalgazının Karadeniz’in altından geçen bir boru hattıyla Türkiye’ye ulaştırılması konusunda Türkiye ile Rusya arasında imzalanan ve resmi açılışı töreni Kasım 2005’te yapılacak olan “Mavi Akım Projesi” olarak da bilinen anlaşma bu işbirliğinin bir göstergesidir. Türkiye ve Rusya arasındaki ticaret hacmi, tahmin edilen miktarı büyük ölçüde aşarak, 2004 yılı içerisinde 11 milyar dolarlık rekor bir seviyede gerçekleşmiştir. Türk müteahhitleri toplam değeri 12 milyar doları bulan ihalelerle Rus inşaat pazarında önemli bir yer edinmişlerdir. Türk işadamlarının Rusya’daki yatırımları 2 milyar doları aşmıştır. Ülkemizi 2004’te ziyaret eden Rus turistlerin sayısı 1.7 milyonu bulmuştur. Tüm bu rakamlar, ikili ilişkilerimizdeki olumlu seyri yansıtmaktadır.

Aynı zamanda, iki ülke arasında gerçekleştirilen karşılıklı ziyaretler, ikili ilişkilerin güçlendirilmesi ve işbirliği alanlarının çeşitlendirilmesine katkıda bulunmuştur. 16 Kasım 2001 tarihinde imzalanan “Türkiye-Rusya Federasyonu Avrasya’da İşbirliği Eylem Planı“, ikili işbirliğini çok boyutlu bir ortaklık düzeyine çıkararak geliştirme yönündeki karşılıklı iradeyi ortaya koymuştur.
İki ülke arasındaki ilişkiler Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Abdullah Gül’ün 2004 Şubat ayında Rusya’ya yaptığı resmi ziyaret ile yeni bir ivme kazanmıştır. Sayın Bakanımız, son 8 yıl içinde Türkiye’den RF’ye Dışişleri Bakanı düzeyinde gerçekleştirilen bu ilk ziyaret sırasında Devlet Başkanı Vladimir Putin ve dönemin Dışişleri Bakanı Igor Ivanov ile verimli ve kapsamlı görüşmeler yapmıştır. Taraflar, ziyaret vesilesiyle ikili işbirliğini çok boyutlu ortaklık ile eşdeğer bir düzeye çıkarma konusundaki kararlılıklarını teyid etmişlerdir.

Sayın Bakanımız ayrıca, Orta Doğu’daki durum hakkında görüşmelerde bulunmak üzere, Bakan düzeyindeki İslam Konferansı Örgütü heyetiyle birlikte, 2004 Mayıs ayında Moskova’ya yeni bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Sözkonusu ziyaret, Sayın Bakanın Rus meslektaşı Lavrov ile ikili düzeyde temaslarda bulunmasına da imkan vermiştir.
RF Devlet Başkanı Putin’in Aralık 2004’te ülkemize gerçekleştirdiği ve 30 yıldan bu yana bir ilk teşkil eden ziyaret, temasların sonunda imzalanan “Dostluğun ve Çok Boyutlu Ortaklığın Derinleştirilmesine İlişkin Ortak Deklarasyon”un da ortaya koyduğu üzere, ikili ilişkilerin ve ortak çıkarlara hizmet edecek işbirliğinin daha da geliştirilmesi yolunda önemli bir adım olmuştur.
Başbakan Sayın Erdoğan’ın 2005 Ocak, Mayıs ve Temmuz aylarında gerçekleştirdiği Rusya ziyaretleri ikili ilişkilerin ve işbirliğinin daha da geliştirilmesine yardımcı olmuştur. Ziyaretler sırasında ekonomik alanda ve özellikle enerji sektöründe işbirliğinin geliştirilmesi hususu ön plana çıkmıştır.